Gaśnicy po użyciu nie należy odkładać na miejsce i traktować jako sprzętu gotowego do ponownego działania. Dotyczy to również sytuacji, w której została uruchomiona tylko na kilka sekund i zużyto niewielką część środka gaśniczego. Bez kontroli nie można potwierdzić, że w urządzeniu pozostała odpowiednia ilość środka, zawór jest szczelny, a gaśnica zachowała parametry wymagane do skutecznego użycia.
Uruchomienie gaśnicy nie oznacza jednak automatycznie konieczności jej wyrzucenia. W zależności od konstrukcji i stanu technicznego urządzenie może zostać sprawdzone, ponownie napełnione i przywrócone do eksploatacji. Jeżeli zbiornik, zawór lub inne elementy są uszkodzone albo naprawa nie jest możliwa, gaśnicę należy wymienić.

Co zrobić z gaśnicą bezpośrednio po użyciu?

Użytą gaśnicę należy wycofać z bieżącej eksploatacji i przekazać do serwisu. Nie należy czekać na termin kolejnego okresowego przeglądu ani oceniać sprawności wyłącznie na podstawie wskazania manometru. Zielone pole może potwierdzać obecność ciśnienia w określonej konstrukcji gaśnicy, ale nie informuje o ilości pozostałego środka ani o szczelności całego urządzenia.
Po użyciu gaśnicy należy:

  • oznaczyć ją jako używaną lub niesprawną i zabezpieczyć przed przypadkowym ponownym wykorzystaniem;
  • przekazać urządzenie do oceny osobie mającej odpowiednie kwalifikacje i wyposażenie;
  • zastąpić użytą gaśnicę sprawnym urządzeniem, jeżeli stanowiła wymagane zabezpieczenie budynku, zakładu pracy lub pojazdu.

Nie należy samodzielnie otwierać zbiornika, uzupełniać środka gaśniczego ani zwiększać ciśnienia. Gaśnica jest urządzeniem pracującym pod ciśnieniem, dlatego ingerencja bez odpowiedniego przygotowania może być niebezpieczna.

Czy każda użyta gaśnica traci ciśnienie?

Skutek uruchomienia zależy od konstrukcji urządzenia. W gaśnicach będących stale pod ciśnieniem może dojść do jego obniżenia lub do powolnego ulatniania gazu przez zawór zanieczyszczony środkiem gaśniczym. Inaczej działają modele, w których gaz napędowy znajduje się w oddzielnym naboju i jest uwalniany dopiero podczas uruchomienia.
Niezależnie od konstrukcji częściowo użytej gaśnicy nie można uznać za gotową do dalszego działania bez przeprowadzenia kontroli. Nie ma pewności, ile środka pozostało wewnątrz, czy zawór zamknął się prawidłowo i czy urządzenie zadziała ponownie z wymaganą skutecznością.

Co sprawdza serwis po użyciu gaśnicy?

Zakres prac zależy od rodzaju gaśnicy, jej stanu oraz instrukcji producenta. Nie istnieje jedna procedura identyczna dla wszystkich urządzeń. Kontrola powinna jednak pozwolić ustalić, czy gaśnicę można bezpiecznie przywrócić do eksploatacji.
W ramach serwisu sprawdza się przede wszystkim zbiornik, zawór, wąż, dyszę lub prądownicę, zabezpieczenia i oznakowanie. Ocenia się również szczelność, stan środka gaśniczego oraz ewentualne uszkodzenia powstałe podczas użytkowania lub przechowywania.
W zależności od wyniku kontroli gaśnica może wymagać oczyszczenia, wymiany uszczelek lub innych części, ponownego napełnienia środkiem gaśniczym oraz odtworzenia właściwego ciśnienia roboczego. Nie należy jednak zakładać, że w każdym przypadku konieczna jest całkowita wymiana pozostałego środka. Zakres prac powinien wynikać z konstrukcji urządzenia i dokumentacji producenta.
Przeglądy, remonty i naprawy gaśnic należy powierzać wykwalifikowanym pracownikom lub specjalistycznym firmom. Przepisy nie ustanawiają jednego państwowego uprawnienia dla każdego serwisanta ani obowiązku korzystania wyłącznie z punktu autoryzowanego przez producenta, ale osoby wykonujące te czynności muszą mieć kwalifikacje odpowiednie do zakresu prac.

Kiedy gaśnica może wrócić do eksploatacji?

Gaśnica może zostać ponownie umieszczona w budynku lub pojeździe dopiero po wykonaniu wymaganych czynności i potwierdzeniu jej sprawności. Po zakończeniu prac urządzenie powinno być kompletne, szczelne, prawidłowo napełnione i oznaczone informacją o wykonanym serwisie oraz terminie kolejnej kontroli.
Etykieta serwisowa nie jest jednak ustawowym „terminem ważności” gaśnicy. Dokumentuje wykonanie określonych czynności i zwykle wskazuje termin następnego przeglądu wynikający z instrukcji producenta. Przepisy wymagają, aby gaśnice były kontrolowane i konserwowane zgodnie z dokumentacją urządzenia, nie rzadziej niż raz w roku.

Kiedy używaną gaśnicę trzeba wymienić?

Nie każde urządzenie można lub opłaca się ponownie napełniać. O konieczności wymiany może przesądzić stan techniczny gaśnicy albo brak możliwości wykonania naprawy zgodnej z dokumentacją producenta.
Gaśnica może zostać wycofana z użytkowania między innymi w przypadku:

  • korozji, wgnieceń, pęknięć lub innych uszkodzeń zbiornika;
  • uszkodzenia zaworu, gwintu albo elementów odpowiedzialnych za szczelność;
  • braku możliwości identyfikacji urządzenia i odczytania jego oznakowania;
  • braku odpowiednich części zamiennych;
  • negatywnego wyniku badań wymaganych dla zbiornika;
  • konstrukcji nieprzeznaczonej do ponownego napełniania.

W przypadku małych lub mocno zużytych gaśnic koszt serwisu może być zbliżony do zakupu nowego urządzenia. Decyzję należy jednak podejmować na podstawie oceny technicznej, a nie wyłącznie wieku gaśnicy.

Przegląd, naprawa i „legalizacja” gaśnicy

Potoczne określenie „legalizacja gaśnicy” może obejmować różne czynności, dlatego nie jest precyzyjne. W przepisach przeciwpożarowych używa się przede wszystkim pojęć przeglądu technicznego, konserwacji i naprawy.
Przegląd służy ocenie stanu i gotowości gaśnicy. Po jej użyciu zazwyczaj potrzebny jest szerszy zakres prac, obejmujący kontrolę, naprawę lub ponowne napełnienie. Badanie zbiornika ciśnieniowego jest odrębną czynnością wykonywaną w przypadkach i terminach właściwych dla danego urządzenia. Nie jest ono równoznaczne z każdym corocznym przeglądem.
Nie istnieje również jeden termin, po którym we wszystkich gaśnicach trzeba wymienić środek. Częstotliwość i zakres prac zależą od instrukcji producenta, konstrukcji urządzenia, warunków eksploatacji oraz wyników kontroli.

Gaśnica samochodowa po użyciu

Gaśnica samochodowa po uruchomieniu również powinna zostać wycofana z eksploatacji. Do czasu jej ponownego napełnienia lub wymiany w pojeździe należy umieścić inne sprawne urządzenie.
Przepisy wymagają, aby pojazd samochodowy, z wyjątkiem motocykla, miał gaśnicę umieszczoną w miejscu łatwo dostępnym w razie potrzeby. Nie ustanawiają natomiast ogólnego obowiązku corocznego uzyskiwania osobnej „legalizacji” jako warunku pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu.

Czy można ponownie użyć gaśnicy po jej uruchomieniu?

Użyta gaśnica może wrócić do eksploatacji, ale dopiero po kontroli, wykonaniu wymaganych prac i potwierdzeniu jej sprawności. Nie wystarczy stwierdzenie, że w zbiorniku pozostał środek albo wskazówka manometru nadal znajduje się na zielonym polu.
SKY-POŻ wykonuje przeglądy, naprawy i ponowne napełnianie gaśnic. Ocena techniczna pozwala ustalić, czy urządzenie można przywrócić do użytkowania, czy ze względu na stan zbiornika, zaworu lub pozostałych elementów należy zastąpić je nową gaśnicą.

Źródła

  • Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
  • Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej – „Kto może wykonywać przegląd gaśnic?”.
  • Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Wałczu – „Podręczny sprzęt gaśniczy – przeglądy i konserwacja”.
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.